Tết Nguyên Đán là gì?

Tết Nguyên Đán (Hay Tết Ta, Tết Cổ truyền, Tết Âm Lịch hay gọi tắt là Tết) là lễ hội truyền thống lớn nhất của người Việt, kéo dài 3 ngày và bắt đầu từ ngày đầu tiên của năm mới theo Âm lịch của Việt Nam. Trong những ngày này, các gia đình thường sum vầy, cùng nhau nấu bánh chưng, bánh tét và những món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết. Ngoài ra, người ta còn đi chúc Tết họ hàng, bạn bè, mừng tuổi (hay lì xì) cho trẻ em và người già để cầu mong sự an khang, thịnh vượng cho năm mới.

Tuy nhiên, các hoạt động và lễ kỷ niệm liên quan đến Tết thường bắt đầu từ trước đó, trong ngày cuối cùng của năm cũ và có thể kéo dài đến một tuần lễ hoặc thậm chí lâu hơn tùy thuộc vào phong tục của từng vùng miền. 

Tết Nguyên Đán của người Việt mang trong mình ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc, gợi lên khát khao của con người về sự hòa hợp giữa Thiên - Địa - Nhân. Đồng thời, Tết cũng biểu hiện rõ nét mối quan hệ đoàn kết giữa các thành viên trong gia đình, xóm làng, và sự tin tưởng vào các giá trị tâm linh thiêng liêng. Tất cả những yếu tố này đã làm nên một truyền thống tốt đẹp, trường tồn qua bao thế hệ.

Không chỉ ở Việt Nam, Tết Nguyên Đán còn là dịp lễ truyền thống quan trọng nhất đối với nhiều quốc gia ở Đông Nam Á, bao gồm Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Triều Tiên,....

Nguồn gốc của ngày Tết cổ truyền

Theo nghiên cứu của nhà sử học Trần Văn Giáp, Tết Nguyên đán đã tồn tại ở Việt Nam từ thời kỳ đầu sau Công nguyên, tức là từ thế kỷ thứ nhất. Chữ Tết và ý nghĩa của cụm từ "Tết Nguyên đán" cũng được lan truyền từ thời điểm đó. Hoặc theo Sự tích Bánh Chưng - Bánh Dày, Tết Nguyên Đán đã xuất hiện từ thời vua Hùng, với truyền thuyết chàng Lang Liêu và bánh chưng.

Nguồn gốc Tết Nguyên Đán của Việt Nam hiện vẫn đang được các nhà nghiên cứu tìm hiểu và có nhiều ý kiến khác nhau. Có ý kiến cho rằng, Tết Nguyên đán có nguồn gốc từ Trung Quốc và được du nhập về Việt Nam trong thời kỳ Bắc thuộc. Hoặc, Tết Nguyên đán có nguồn gốc từ chính người Việt Nam, xuất phát từ nền văn hóa nông nghiệp trồng lúa nước.

Dù nguồn gốc là gì thì Tết Nguyên đán của người Việt vẫn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Theo quan niệm của cha ông, Tết Nguyên đán là một dịp quan trọng để củng cố thêm mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, họ hàng, làng xóm. Đây là lúc mà mọi người cùng quây quần bên nhau, cùng chia sẻ những niềm vui, nỗi buồn của năm cũ và cùng đón chào năm mới.

Thời gian của Tết Nguyên Đán được tính thế nào?

Tết Nguyên Đán thường kéo dài trong khoảng 7 - 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (Tức 23 tháng Chạp đến hết ngày 7 tháng Giêng). Do quy luật 4 năm nhuận 1 tháng của Dương lịch và 3 năm nhuận của âm lịch nên Tết Nguyên Đán thường muộn hơn Tết Dương Lịch.

Tết được gọi là "tiết Nguyên đán" hay "thời kỳ rạng đông bắt đầu". Diễn ra vào thời điểm mà nông dân nghỉ ngơi để chuẩn bị cho mùa vụ mới. Bởi từ ngày xưa, hầu hết người dân Việt Nam đều làm nông nghiệp, do đó thời gian nghỉ Tết cũng là lúc họ làm mới lại bản thân, bù đắp cho những ngày lao động vất vả.